İyi Huylu Jinekolojik Hastalıklar, kadın genital sisteminin kanser dışı hastalıklarını; pelvik ağrıya yol açan durumları, endometriozis gibi tabloları ve genital kanal kistlerini kapsar.
Öğrencinin yakınmaları, muayene bulgularını ve önceki tedavilere yanıtı birlikte değerlendirerek olası tanıyı ve uygun yaklaşımı ayırt edebilmesi beklenir. TUS — Klinik Tıp Bilimleri kapsamında bu konu, dismenore ve disparoniyle başvuran hastanın klinik değerlendirmesi üzerinden veya Gartner kanal kistinin özellikleri hakkında doğrudan bilgi sorusuyla sorgulanabilir.
Seçenekler benzer tanıları, tedavi yaklaşımlarını ya da anatomik özellikleri karşılaştırabilir. Tek bir bulguya dayanmak, tedavi öyküsünü gözden kaçırmak ve olumsuz soru kökünü yanlış okumak sık hata kaynaklarıdır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Yirmi sekiz yaşındaki nullipar kadın hasta üç yıldır artan dismenore ve disparoni şikâyetiyle başvuruyor. Kombine oral kontraseptif ve nonsteroid antiinflamatuar ilaçlarla yanıt alınamadığı öğreniliyor. Ateş 36,7 °C, kan basıncı 110/70 mmHg ölçülüyor. Pelvik muayenede Douglas’ta nodülarite saptanıyor. Transvajinal ultrasonografide adneksiyal kitle izlenmiyor, serum β-hCG negatif tespit ediliyor.
Bu hastada en uygun sonraki yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: A — Tanısal laparoskopi
Kısaca — Medikal tedaviye dirençli, muayenede derin odak düşündüren endometriozis şüphesinde laparoskopi doğrudan değerlendirme ve tedavi sağlar.
Laparoskopi pelvik periton ile Douglas boşluğunu doğrudan göstererek yüzeyel ve derin implantların değerlendirilmesini sağlar. Görünür odaklardan biyopsi alınabilir; uygun lezyonlar aynı seansta eksize veya ablate edilebilir.
Tanıya götüren bulgular
Üç yıldır artan dismenore ve disparoni → primer dismenoreden çok endometriozis kaynaklı sekonder ağrıyı düşündürür.
Kombine oral kontraseptif ve nonsteroid antiinflamatuar ilaç yanıtsızlığı → ilk basamak ampirik tedavinin yetersiz kaldığını gösterir.
Douglas’ta nodülarite → posterior kompartımanda derin infiltratif odak olasılığını artırır.
Adneksiyal kitle izlenmemesi ve negatif serum β-hCG → adneksiyal kitle ve gebeliği ağrının açıklaması olmaktan uzaklaştırır.
Neden diğerleri değil
Histerosalpingografi — Tüp açıklığı ile uterin kaviteyi değerlendirir; pelvik periton ve Douglas’taki implantları göstermez.
Tanısal histeroskopi — Uterin kaviteyle sınırlıdır; Douglas boşluğu ve periton yüzeyine ulaşmaz.
Aklında kalsın
Adneksiyal kitle görülmemesi yüzeyel veya derin endometriozisi dışlamaz; ultrasonografi özellikle endometriomayı göstermede değerlidir.
2. soruKolay
Gartner kanal kisti aşağıdakilerden hangisi ile uyumlu değildir?
Cevabı göster
Cevap: D — Müller (paramezonefrik) kanal artığı
Kısaca — Gartner kanal kisti mezonefrik kanal kalıntısından gelişir; Müller kanal artığı olarak sınıflandırılması embriyolojik kökeniyle uyumsuzdur.
Kadında gerilemesi gereken mezonefrik kanalın vajen boyunca kalan bölümü, salgı birikimiyle kistik olarak genişleyebilir. Paramezonefrik kökenli vajinal kistler ise Gartner kistinden ayrı bir embriyolojik gruptur.
Neden diğerleri doğru
Mezonefrik (Wolff) kanal artığı — Persistan kanal epitelinin sıvıyla genişlemesi, kistin tanımlayıcı embriyolojik temelidir.
Lateral vajen duvarı yerleşimi — Kanal kalıntısı üst anterolateral vajen duvarı boyunca seyrettiğinden tipik yerleşim bu hattır.
Asemptomatik klinik seyir — Küçük kistler çoğunlukla rastlantısal saptanır ve bası oluşturmadıkça yakınmaya yol açmaz.
Semptomatik olguda cerrahi eksizyon — Ağrı, disparoni veya bası oluşturan kistlerde eksizyon hem tanı hem tedavi sağlar.
Aklında kalsın
Mezonefrik sistem ile üriner sistem gelişimi bağlantılı olduğundan Gartner kistine aynı tarafta böbrek veya üreter anomalileri eşlik edebilir.
3. soruZor
Otuz bir yaşında, G2P1, 36 hafta 2 günlük gebe fetal büyüme kısıtlılığı nedeniyle değerlendiriliyor. İlk trimester ultrasonografisiyle doğrulanan gebelik haftasına göre tahmini fetal ağırlık 2. persentilde bulunuyor. Umbilikal arter Doppler incelemesi ve amniyon sıvısı normal, nonstres test reaktif olarak değerlendiriliyor. Maternal hipertansiyon saptanmıyor.
Bu gebe için, izlem bulguları değişmediği takdirde, doğumun aşağıdaki zamanlardan hangisinde planlanması en uygundur?
Cevabı göster
Cevap: B — 37. gebelik haftasında
Kısaca — Fetal ağırlığın 3. persentilin altında olması, Doppler normal kalsa da artan kayıp riski nedeniyle doğumun 37. haftada planlanmasını gerektirir.
Ağır büyüme kısıtlılığı, ölçüm anındaki dolaşım testleri normal olsa bile plasental rezervin sınırlı olabileceğini gösterir. Normal Doppler ve reaktif nonstres test mevcut iyilik hâlini destekler, ilerleyen haftaların riskini ortadan kaldırmaz; 37. haftada doğum, bu risk ile erken doğumun yenidoğan üzerindeki etkilerini dengeler.
Tanıya götüren bulgular
İlk trimester ultrasonografisiyle doğrulanan gebelik haftası → yanlış tarihlemenin küçüklüğü açıklama olasılığını azaltır.
Tahmini ağırlığın 2. persentilde olması → ağır büyüme kısıtlılığı eşiğini karşılar.
Normal Doppler, normal sıvı ve reaktif nonstres test → akut bozulma nedeniyle aynı gün doğum gereğini desteklemez.
Neden diğerleri değil
Tanının değerlendirildiği gün — Akut fetal veya maternal bozulmada gerekebilir; mevcut değerlendirme acil doğumu desteklemiyor.
38–39. gebelik haftalarında — Normal Dopplerle ağırlığın 3–10. persentilde olduğu gruba uygundur; burada ağırlık daha düşük.
41. gebelik haftasında — Komplikasyonsuz gebelikte geç dönem planlamasıdır; ağır büyüme kısıtlılığında fazla geciktirir.
40. gebelik haftasında — Beklenen doğum tarihine kadar izlem, ağır büyüme kısıtlılığının ek riskini karşılamaz.
Aklında kalsın
Umbilikal arterde diyastol sonu akımın kaybolması veya tersine dönmesi, doğumu daha erken haftalara çeken dolaşım bozukluklarıdır.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TUS (Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı), ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavdır. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.