Hücresiz fetal DNA testi, anne kanında dolaşan plasental kökenli DNA parçalarını inceleyen yüksek duyarlılıklı bir tarama testidir; pozitif sonuç tanı koydurmaz ve koryon villus örneklemesi ya da amniyosentez gibi invaziv bir testle doğrulanmalıdır.
Prenatal Tanı ve Fetal Değerlendirme konusu kromozom anomalisi taramalarını, invaziv tanı girişimlerini, ikiz gebeliklerde koryonisite ve amniyonisite değerlendirmesini, fetal büyümenin izlenmesini ve doğum öncesi fetal iyilik testlerini kapsar.
Sorular girişim ile zamanını eşleştiren listelerle, yanlış ifadeyi buldurmak üzere kurulan köklerle ya da test sonucu verilmiş bir gebede en uygun yaklaşımı isteyen vakalarla gelir. Gebelik haftası, doğru seçeneği belirleyen ayrıntıdır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Aşağıdaki girişimlerden hangisi uygulanma zamanı ile doğru eşleştirilmiştir?
Cevabı göster
Cevap: E — Amniyosentez – Genellikle 15-20. gebelik haftası
Kısaca — Amniyosentez, yeterli sıvı ve hücre elde edilebildiği 15-20. haftalarda uygulanarak ikinci trimesterde fetal tanı sağlar.
İğneyle amniyon boşluğuna girilerek fetal kökenli hücreler ve çözünmüş belirteçler örneklenir. İşlemin ikinci trimestere bırakılması örnek yeterliliğini artırırken erken girişimin komplikasyonlarından kaçınmayı sağlar.
Neden diğerleri değil
Koryon villus örneklemesi – Genellikle 16-20. gebelik haftası — Koryon villus örneklemesi genellikle 10-13. haftalarda uygulanır; 16-20. haftalar amniyosentezin tipik zamanıdır.
Amniyosentez – Genellikle 8. gebelik haftası — Bu kadar erken girişimde sıvı yetersizliği ve fetal kayıp riski yüksektir.
Koryon villus örneklemesi – 24. hafta sonrası — Erken prenatal tanı için genellikle 10-13. haftalarda uygulanır.
Amniyosentez – Genellikle 10-13. gebelik haftası — 10-13. haftalar koryon villus örneklemesine aittir; amniyosentez genellikle 15-20. haftalarda uygulanır.
Aklında kalsın
Koryon villus örneklemesi açık nöral tüp defektini dışlamaz; bu amaçla ikinci trimesterde maternal serum AFP ve ultrasonografi kullanılır.
2. soruZor
Otuz altı haftalık bir gebede biyofizik profil skoru 4 bulunuyor. NST nonreaktif, fetal solunum ve hareket izlenmiyor; fetal tonus ve amniyon sıvısı normal bulunuyor.
Aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi bu hastada bu gebelik haftasında en uygundur?
Cevabı göster
Cevap: E — Doğumun planlanması
Kısaca — Otuz altıncı haftada biyofizik profil skorunun 4 olması belirgin fetal bozulma olasılığı taşıdığından doğum planlanır.
Biyofizik aktivitelerin hipoksemiyle baskılanması skoru düşürür; 4 puan anormal profil kabul edilir ve fetusun intrauterin ortamda bırakılmasının riski artar. Gebelik hâlâ geç preterm dönemde olmakla birlikte, 36. haftada biyofizik profil skorunun 4 olması nedeniyle doğum planlanır.
Tanıya götüren bulgular
Biyofizik profil skorunun 4 olması → fetal asidemi olasılığını artıran anormal sonucu gösterir.
NST’nin nonreaktif olması → otonom sinir sistemi reaktivitesinin korunmadığını düşündürür.
Solunum ve hareketin izlenmemesi → akut biyofizik aktivitelerin birden fazlasının baskılandığını gösterir.
Tonus ve amniyon sıvısının normal olması → toplam skoru 4'ün üzerine çıkarmaz ve anormal sınıflamayı değiştirmez.
Neden diğerleri değil
Yirmi dört saat sonra biyofizik profilin tekrarlanması — Kısa aralıklı tekrar, çoğunlukla sınırda skor için düşünülür; 36. haftadaki 4 puanı erteletmez.
Haftada iki kez NST ile izleme devam edilmesi — Tek başına NST, eş zamanlı çoklu biyofizik kaybının oluşturduğu riski karşılamaz.
İki gün sonra yalnızca umbilikal arter Doppler tekrarı — Doppler plasental dolaşımı ölçer; mevcut anormal biyofizik profilin yerine geçmez.
Yatak istirahati ile bir hafta sonra kontrol — Yatak istirahati fetal hipoksemiyi düzeltmez ve bir haftalık gecikme uygun değildir.
Aklında kalsın
Oligohidramniyos, toplam skor görece yüksek olsa bile kronik uteroplasental yetersizlik veya membran rüptürü yönünden ayrıca değerlendirilir.
3. soruOrta
İkiz gebeliklerde koryonisite ve amniyonisite değerlendirmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Cevabı göster
Cevap: C — Dikoryonik diamniyotik görünüm, ikizlerin dizigotik olduğunu kesinleştirir.
Kısaca — Tek zigotun erken ayrılması da dikoryonik diamniyotik gebelik oluşturabildiği için bu görünüm dizigotiyi kesinleştirmez.
Zigosite döllenmeye katılan zigot sayısını, koryonisite ise koryonların sayısını tanımlar. Monozigotik embriyo koryon oluşmadan ayrılırsa her embriyo kendi koryon ve amniyonunu geliştirir; ultrasonografik zar düzeni genetik kökeni tek başına belirleyemez.
Neden diğerleri doğru
İlk trimesterde koryonisitenin belirlenmesi, izlem planının oluşturulmasına katkı sağlar. — Ortak koryon dolaşım komplikasyonları riskini belirler.
Membranın plasentaya birleştiği yerde lambda bulgusu dikoryonisiteyi destekler. — Zarlar arasına uzanan koryon dokusunu gösterir.
İnce ayırıcı membranın plasentaya T biçiminde birleşmesi monokoryonik diamniyotik gebeliği destekler. — Arada koryon kaması bulunmaz.
Tek plasental kitle izlenmesi, tek başına monokoryonisiteyi kesinleştirmez. — İki ayrı plasenta birleşerek tek kitle gibi görünebilir.
Aklında kalsın
İkizden ikize transfüzyon sendromunun temelinde ortak plasentadaki damar bağlantıları bulunur; klinik risk değerlendirmesinde genetik benzerlikten çok plasental paylaşım belirleyicidir.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TUS (Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı), ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavdır. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.