Endometrium kanseri en sık postmenopozal kanamayla belirti verir; karşılanmamış östrojen maruziyeti, obezite ve Lynch sendromu başlıca risk etkenleri arasındadır.
Jinekolojik Onkoloji konusu serviks, endometrium, over, vulva ve vajina kanserlerini, bunların risk etkenlerini, yayılım yollarını ve evrelemesini, servikal kanser taramasını ve preinvaziv lezyonların yönetimini kapsar. Serviks kanserinin gelişiminde yüksek riskli HPV tiplerinin kalıcı enfeksiyonu temel rol oynar.
Sorular kanser ile yayılım yolunu eşleştiren listeler, tarama ve yönetim ilkelerindeki yanlış ifadeyi buldurmak üzere kurulan kökler ve belirli bir maruziyetle ilişkili tümörü soran kısa bilgi soruları biçiminde gelir. Seçenekler tümör tipleri ve evreleme ayrıntılarından oluşur.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Aşağıdaki kanser–ilk yayılım yolu eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
Cevabı göster
Cevap: D — Over kanseri – Transperitoneal yayılım
Kısaca — Over yüzeyinden dökülen tümör hücreleri periton sıvısıyla taşındığı için epitelyal over kanserinin ilk yayılım yolu transperitonealdir.
Overin periton boşluğuyla doğrudan ilişkisi, tümör hücrelerinin seröz yüzeylere ekilmesini kolaylaştırır. Bu transselomik yayılım omentum, paryetal periton ve diyafragmada implantlar oluşturabilir.
Neden diğerleri değil
Endometrium kanseri – Öncelikle hematojen yayılım — Önce miyometriuma doğrudan, ardından pelvik ve paraaortik lenfatiklere yayılır; hematojen yayılım geçtir.
Over kanseri – Öncelikle hematojen yayılım — Hematojen metastaz gelişebilse de başlangıçtaki baskın yol peritoneal ekilimdir.
Serviks kanseri – Öncelikle hematojen yayılım — Parametriuma komşuluk ve pelvik lenfatik yayılım, uzak organ metastazından önce gelir.
Vulva kanseri – Transperitoneal yayılım — Başlıca yayılım yolu yüzeyel ve derin inguinofemoral lenf nodlarıdır.
Aklında kalsın
Krukenberg tümörü, primer over kanserinin yayılımı değil; çoğunlukla gastrointestinal bir primerin overe metastazıdır.
2. soruKolay
Aşağıdaki vajinal malignitelerden hangisi, intrauterin dietilstilbestrol (DES) maruziyeti ile en sık ilişkilidir?
Cevabı göster
Cevap: B — Berrak hücreli adenokarsinom
Kısaca — İntrauterin DES skuamöz dönüşümü aksatıp vajinal adenozis bıraktığından bu zeminde berrak hücreli adenokarsinom gelişebilir.
Fetal vajendeki Müller tipi glandüler epitel normalde skuamöz epitel ile yer değiştirir. DES bu olgunlaşmayı bozarak kalıcı adenozise ve glandüler hücrelerde malign dönüşüme zemin hazırlar.
Neden diğerleri değil
Skuamöz hücreli karsinom — Primer vajen kanserinin en sık histolojisidir ve çoğunlukla HPV ile ilişkilidir; DES’e özgü glandüler öncülden gelişmez.
Embriyonal rabdomyosarkom — Erken çocuklukta üzüm salkımı görünümlü vajinal kitle yapan mezenkimal tümördür; DES ile ilişkili değildir.
Leiomyosarkom — Vajinal düz kas kökenli nadir erişkin sarkomudur; intrauterin DES maruziyetiyle kurulmuş bağı yoktur.
Malign melanom — Daha çok ileri yaşta görülen nadir melanosit kökenli mukozal tümördür; vajinal adenozisten gelişmez.
Aklında kalsın
İntrauterin DES maruziyeti T biçimli uterin kavite ve servikal hipoplazi gibi Müller kanalı anomalileriyle de ilişkilidir.
3. soruOrta
Servikal kanser taraması ve preinvaziv lezyonların yönetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Cevabı göster
Cevap: D — Gebelikte invazyon şüphesi olmayan CIN 3 için ilk trimesterde acil LEEP veya konizasyon uygulanır.
Kısaca — İnvazyon şüphesi olmayan gebede CIN 3 acil eksizyon değil izlem gerektirir; tedavi doğum sonrasına bırakılır.
Artmış servikal vaskülarite nedeniyle gebelikte eksizyon kanama ve obstetrik kayıp riskini artırır; invazyon yoksa yararı bu riski aşmaz.
Neden diğerleri doğru
Gebelikte kolposkopi sırasında endoservikal küretaj yapılmaz. — Gebelik dokusunda kanama ve yaralanma riski nedeniyle kontrendikedir.
Otuz yaş üzerindeki HPV 16/18 pozitif hastalarda sitoloji negatif olsa da kolposkopi önerilir. — HPV 16/18 riski, negatif sitolojiye rağmen kolposkopiyi gerektirir.
Asemptomatik 21–29 yaş kadınlarda primer HPV testi yerine üç yılda bir sitoloji tercih edilir. — Bu yaşta geçici HPV sıktır; sitoloji gereksiz işlemi azaltır.
ASC-US ve negatif refleks HPV sonucunda rutin aralıklarla taramaya devam edilir. — HPV negatifliği CIN 3+ riskini düşürür.
Aklında kalsın
CIN tek başına sezaryen endikasyonu değildir; doğum şekli obstetrik kriterlerle belirlenir.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TUS (Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı), ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavdır. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.