Üst Ekstremite, omuzdan ele uzanan bölgenin kemiklerini, eklemlerini, bağlarını, kaslarını, damarlarını ve sinirlerini, bunların birbirleriyle ilişkileri üzerinden ele alır.
Öğrencinin anatomik bölgelerin içeriğini ayırt edebilmesi, hareketlere katılan yapıları tanıması ve sinir yaralanmalarını beklenen işlev kaybı veya deformiteyle eşleştirebilmesi gerekir. TUS — Temel Tıp Bilimleri kapsamında bu konu, fossa cubitalis içindeki yapıların birlikte seçilmesi, travma sonrası sinir ve deformite eşleştirmesi ya da omuz hareketiyle ilişkili bir bağın klinik senaryodan belirlenmesi biçiminde sorulabilir.
Seçeneklerde yakın komşuluktaki yapılar veya farklı sinirlerin etkileri karşılaştırılır; komşuluğu bölgenin içinde bulunmakla karıştırmak ve benzer deformiteleri yanlış sinire bağlamak sık hata kaynaklarıdır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
I. Nervus medianus
II. Arteria brachialis
III. Tendo musculi bicipitis brachii
IV. Nervus ulnaris
Yukarıdaki yapılardan hangileri fossa cubitalis içinde yer alır?
Cevabı göster
Cevap: B — I, II ve III
Kısaca — Median sinir, brakiyal arter ve biseps tendonu fossadadır; ulnar sinir medial epikondilin arkasında kaldığından I, II ve III doğrudur.
Fossa cubitalis’in derin ana içeriği lateralden mediale biseps tendonu, arteria brachialis ve nervus medianus sırasıyla yerleşir. Nervus ulnaris bu ön bölmeye girmez.
İfadeler
I — Nervus medianus — doğru, fossanın medial bölümünde arteria brachialis’in medialinde seyreder.
II — Arteria brachialis — doğru, fossada radial ve ulnar arterlere ayrılır.
III — Tendo musculi bicipitis brachii — doğru, derin ana içeriğin en lateralindeki yapıdır.
IV — Nervus ulnaris — yanlış, epicondylus medialis’in arkasındaki sulcus nervi ulnaris’ten geçer.
Aklında kalsın
Vena mediana cubiti fossanın tavanındaki yüzeyel fasyadadır; derin içerik sıralamasına katılmaz. İlk üç ifade doğru, IV yanlış olduğundan cevap I, II ve III’tür.
2. soruKolay
El travması sonrasında sinir yaralanması – ortaya çıkan deformite aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
Cevabı göster
Cevap: A — N. ulnaris – Pençe el
Kısaca — Ulnar intrinsik kasların kaybı, özellikle dördüncü ve beşinci parmakta MCP hiperekstansiyonu ile IP fleksiyonunu birleştirerek pençe el yapar.
Nervus ulnaris lezyonunda interosseöz kaslar ile üçüncü ve dördüncü lumbrikaller denervedir. İntrinsik denge kalkınca uzun ekstansörler metakarpofalangeal eklemleri hiperekstansiyona, uzun fleksörler interfalangeal eklemleri fleksiyona çeker.
Neden diğerleri değil
N. medianus – Pençe el — Median lezyonun klasik istirahat deformitesi tenar atrofiye bağlı maymun elidir.
N. radialis – Maymun eli — Radial sinir ekstansörleri innerve eder; lezyonu maymun eli değil düşük el oluşturur.
N. ulnaris – Düşük el — Ulnar lezyon el bileği ekstansörlerini denervasyona uğratmaz; düşük el radial sinir bulgusudur.
N. medianus – Düşük el — Median sinir fleksör ve tenar kaslarla ilişkilidir; el bileği ekstansiyonu radial sinire aittir.
Aklında kalsın
Ulnar paradoksta proksimal lezyon, dördüncü ve beşinci parmakların derin fleksörlerini de felç ettiği için distal lezyondan daha az belirgin pençe yapabilir.
3. soruOrta
Omuz ekleminde humerus başının yukarı yöndeki yer değiştirmesini sınırlayan kemik-bağ kemerinin oluşumuna aşağıdaki bağlardan hangisi katılır?
Cevabı göster
Cevap: C — Ligamentum coracoacromiale
Kısaca — Ligamentum coracoacromiale, processus coracoideus ile acromion’u birleştirerek korakoakromiyal kemerin oluşumuna katılır. Doğru cevap C’dir.
Bu iki kemik çıkıntı ve aralarındaki bağ, humerus başının üzerinde bir tavan oluşturur. Böylece humerus başının yukarı yöndeki yer değiştirmesini sınırlar.
Neden diğerleri değil
Ligamentum acromioclaviculare — Acromion ile clavicula arasındaki eklemi güçlendirir.
Ligamentum coracohumerale — Korakoidden humerusa uzanır ve üst kapsülü destekler.
Ligamentum coracoclaviculare — Korakoidi clavicula’ya bağlayarak acromioclavicular stabiliteye katkıda bulunur.
Ligamentum glenohumerale superius — Glenoid bölgesinden humerusa uzanan kapsül kalınlaşmasıdır.
Aklında kalsın
Korakoakromiyal kemer; korakoid çıkıntı, acromion ve ligamentum coracoacromiale’den oluşur.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TUS (Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı), ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavdır. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.