Antineoplastik İlaçlar ve İmmünomodülatörler — TUS — Temel Tıp Bilimleri örnek sorular ve çözümleri

Kısaca — Periferik aromatazın blokajı, androjen kökenli östrojen üretimini azaltarak hormona duyarlı meme tümörünün büyüme desteğini keser.

Letrozol, aromatazı inhibe ederek androstenedionun östrona ve testosteronun östradiole dönüşümünü engeller. Özellikle menopoz sonrasında östrojenin başlıca kaynağı periferik aromatizasyon olduğundan bu basamak güçlü bir tedavi hedefidir.

Neden diğerleri değil

• Tamoksifen — Meme dokusunda östrojen reseptörünü antagonize eden seçici bir modülatördür; östrojen sentezini azaltmaz.
• Fulvestrant — Östrojen reseptörünü yıkan bir antagonisttir; aromataz enzimini hedeflemez.
• Raloksifen — Kemikte agonist, meme ve endometriumda antagonisttir; başlıca kullanım alanı osteoporozdur.
• Leuprolid — Sürekli GnRH agonistidir; gonadotropinleri baskılar, periferik aromatazı doğrudan inhibe etmez.

Aklında kalsın

Premenopozal hastada aromataz inhibitörü tek başına over kaynaklı östrojeni yeterince baskılamaz; over baskılanmasıyla birlikte kullanılır.

Kısaca — Rituksimab CD20 taşıyan B hücrelerini tüketir; T hücresi kontrol noktalarını serbestleştiren bir inhibitör değildir.

Rituksimab CD20'ye bağlanarak kompleman ve antikora bağımlı hücresel sitotoksisiteyle B hücre deplesyonu oluşturur. Kontrol noktası inhibitörleri ise T hücresindeki baskılayıcı PD-1 veya CTLA-4 sinyallerini ya da PD-L1'i keser.

Neden diğerleri doğru

• Nivolumab — T hücresi yüzeyindeki PD-1'i bloke ederek tümör kaynaklı baskılayıcı sinyali kaldırır.
• Pembrolizumab — PD-1'e karşı gelişmiş bir antikor olarak T hücresi yanıtını yeniden aktive eder.
• İpilimumab — CTLA-4 blokajıyla T hücresinin erken aktivasyonundaki inhibitör freni kaldırır.
• Atezolizumab — PD-L1'i bloke ederek tümör hücresinin PD-1 üzerinden T hücresini baskılamasını engeller.

Aklında kalsın

Kontrol noktası blokajı otoimmünite benzeri organ iltihaplarına yol açabilir; ağır olgularda immün baskılayıcı tedavi gerekir.

Kısaca — Fingolimod, S1P reseptörlerini bloke ederek lenfositlerin lenf nodundan kana geçişini önleyen immünomodülatör ajandır.

Fingolimod sfingozin kinaz tarafından fosforillenerek aktif şekline döner ve sfingozin-1-fosfat (S1P1) reseptörlerine agonist olarak bağlanır. Reseptörün hızla internalizasyonu ve yıkımı sonucu fonksiyonel antagonizma gelişir; lenfositlerin lenf nodlarından kan dolaşımına ve santral sinir sistemine göçü engellenir.

Neden diğerleri değil

• Dimetil fumarat — Nrf2 antioksidan transkripsiyon yolunu aktive ederek immünomodülatör ve nöroprotektif etki gösterir.
• Teriflunomid — Dihidroorotat dehidrogenaz enzimini inhibe ederek de novo pirimidin sentezini ve lenfosit proliferasyonunu baskılar.
• Natalizumab — Alfa-4 integrin (${\alpha }_4{\beta }_1$ ve ${\alpha }_4{\beta }_7$) reseptörlerine bağlanarak lökositlerin vasküler adezyonunu engeller.
• Glatiramer asetat — Miyelin bazik proteinini taklit ederek T hücre yanıtını proinflamatuvar Th1'den antiinflamatuvar Th2'ye kaydırır.

Aklında kalsın

Fingolimod lenfositleri parçalamaz veya öldürmez; S1P reseptörlerini kapatıp onları lenf nodunda hapsederek dolaşımdaki sayıyı azaltır.