Kardiyovasküler Sistem Farmakolojisi — TUS — Temel Tıp Bilimleri soruları

Kısaca — Prazosin damar ve prostat düz kasındaki $α_1$ reseptörlerini bloke eder; ilk dozda venöz göllenme ortostatik senkopa yol açabilir.

Arteriyol ve venlerdeki $α_1$ blokajı periferik direnci ve venöz dönüşü azaltırken prostat ve mesane boynundaki blokaj idrar akımını kolaylaştırır. İlk dozdan sonra ayağa kalkmayla gereken sempatik vazokonstriksiyon sağlanamazsa kan basıncı belirgin düşer ve senkop gelişebilir.

Neden diğerleri değil

• Klonidin — Santral $α_2$ agonistidir; sempatik çıkışı azaltır ancak prostat düz kasındaki $α_1$ reseptörlerini bloke etmez.
• Metoprolol — Kardiyoselektif $β_1$ blokördür; prostat tonusunu azaltmaz.
• Verapamil — L tipi kalsiyum kanallarını bloke eder; ilk doz senkobu ve prostat gevşemesiyle özdeşleşmez.
• Enalapril — ACE inhibitörüdür; kuru öksürük ve anjiyoödem yapabilir ancak benign prostat hiperplazisini düzeltmez.

Aklında kalsın

$α_{1A}$ seçiciliği daha yüksek olan tamsulosin damar tonusunu daha az etkilediğinden ortostatik hipotansiyon riski daha düşüktür.

Kısaca — Yavaş yanıtlı düğüm dokusunda faz 0 kalsiyuma bağlı olduğundan L-tipi kanal blokajı AV iletimini yavaşlatır.

Verapamil non-dihidropiridin bir kalsiyum kanal blokörüdür; AV düğümde faz 0 yükselişini yavaşlatıp refrakter dönemi uzatır. Bağırsak düz kasındaki kalsiyum girişini de azaltması motiliteyi baskılayarak kabızlığa yol açabilir.

Neden diğerleri değil

• Nifedipin — Dihidropiridin yapılı ve damar seçicidir; AV düğüm baskısından çok vazodilatasyon ve refleks taşikardi yapar.
• Lidokain — Sınıf IB sodyum kanal blokörüdür; AV düğümün L-tipi kalsiyum kanallarını hedeflemez.
• Flekainid — Sınıf IC sodyum kanal blokörü olarak hızlı yanıtlı dokuda iletimi belirgin yavaşlatır.
• İvabradin — Sinüs düğümündeki If akımını inhibe ederek kalp hızını azaltır; AV düğüm iletimini doğrudan baskılamaz.

Aklında kalsın

Preeksitasyonlu atriyal fibrilasyonda AV düğüm blokajı aksesuar yol iletimini öne çıkarabilir; verapamil bu durumda kullanılmaz.

Kısaca — Nikorandil, K_ATP kanallarını açarak hiperpolarizasyon ve nitrat benzeri etkiyle cGMP artışı sağlayarak çift mekanizmayla vazodilatasyon yapar.

Nikorandil, vasküler düz kas hücrelerinde ATP duyarlı potasyum kanallarını açarak potasyum çıkışına ve membran hiperpolarizasyonuna neden olur; bu durum voltaj bağımlı kalsiyum kanallarını kapatır. Aynı zamanda yapısındaki nitrat grubu sayesinde çözünür guanilat siklazı uyararak hem koroner arterleri hem de sistemik venöz yatağı genişletir.

Neden diğerleri değil

• İvabradin — SA düğümdeki If kanallarını selektif inhibe ederek yalnızca kalp hızını düşürür.
• Ranolazin — Geç sodyum akımını inhibe ederek kalsiyum birikimini ve diyastolik gerilimi azaltır.
• Verapamil — L-tipi kalsiyum kanallarını bloke ederek negatif inotrop ve dromotrop etki gösterir.
• Trimetazidin — Yağ asidi beta oksidasyonunu inhibe ederek glukoz oksidasyonunu artıran metabolik ajandır.

Aklında kalsın

Nikorandil, hem potasyum kanal açıcı (K_ATP) hem de organik nitrat benzeri NO donörü çift etkiye sahip tek antianjinaldir.