Kan ve Vücut Sıvıları — TUS — Temel Tıp Bilimleri konu anlatımı ve örnek sorular

Kan ve Vücut Sıvıları, kan hücrelerinin özelliklerini, pıhtılaşmanın düzenlenmesini ve vücuttaki sıvı dengesini kapsar.

Öğrencinin beyaz kan hücrelerini yapı ve işlev açısından ayırt edebilmesi, pıhtılaşmayı sınırlayan doğal mekanizmaları açıklayabilmesi ve antidiüretik hormon salgısını etkileyen durumları değerlendirebilmesi beklenir. TUS — Temel Tıp Bilimleri kapsamında bu konu, fizyolojik mekanizmalar hakkındaki ifadeler arasından yanlış olanı veya belirli bir hormonal yanıtı oluşturmayan durumu seçtiren çoktan seçmeli sorularla yoklanabilir.

Seçenekler benzer hücresel özellikleri, düzenleyici süreçleri ya da salgıyı etkileyen koşulları karşılaştırır. Olumsuz soru kökünü gözden kaçırmak ve birbirine yakın mekanizmaların etkilerini karıştırmak sık yapılan hatalardandır.

Örnek sorular

Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.

1. soruKolay

Periferik kanda bulunan beyaz kan hücrelerinin yapısal ve fonksiyonel özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Eozinofiller parazit enfeksiyonlarında ve alerjik yanıtlarda artar.✗ Bu değilBazofillerin granüllerinde histamin ve heparin bulunur.✗ Bu değilOlgun nötrofillerin çekirdeği loblu ve segmentlidir.✗ Bu değilLenfositler dolaşımdaki lökositlerin en büyük bölümünü oluşturur.✓ DoğruMonositler dokuya geçtiklerinde makrofajlara dönüşür.✗ Bu değil

Cevabı göster

Cevap: D — Lenfositler dolaşımdaki lökositlerin en büyük bölümünü oluşturur.

Kısaca — Sağlıklı erişkin periferik kanında sayıca baskın lökosit nötrofildir; lenfositler en büyük bölümü oluşturmaz.

Nötrofiller dolaşımdaki lökositlerin yaklaşık %55-70'ini, lenfositler ise %20-40'ını oluşturur. Bu nedenle erişkin lökosit dağılımında lenfosit baskınlığı fizyolojik patern değildir.

Neden diğerleri doğru

Olgun nötrofillerin çekirdeği loblu ve segmentlidir. — Olgunlaşma sırasında çekirdek 2-5 loba ayrılır; bant formunda segmentasyon tamamlanmamıştır.
Eozinofiller parazit enfeksiyonlarında ve alerjik yanıtlarda artar. — Granül proteinleri helmintlere zarar verir ve alerjik inflamasyona katılır.
Bazofillerin granüllerinde histamin ve heparin bulunur. — Histamin damar geçirgenliğini artırırken heparin antikoagülan etki gösterir.
Monositler dokuya geçtiklerinde makrofajlara dönüşür. — Dokuda farklılaşarak fagositoz ve antijen sunumu yapan hücrelere dönüşürler.

Aklında kalsın

Erken çocuklukta fizyolojik lenfosit baskınlığı görülebilir; erişkin referans dağılımı bu dönem için kullanılmaz.

2. soruKolay

Pıhtılaşmayı sınırlayan doğal mekanizmalarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Sağlam endotel prostasiklin ve nitrik oksit salgılayarak trombosit aktivasyonunu baskılar.✗ Bu değilTrombin, trombomodüline bağlandığında protein C’yi etkinleştirir.✗ Bu değilDoku faktörü yolu inhibitörü, faktör Xa ile doku faktörü-faktör VIIa kompleksini baskılar.✗ Bu değilPlazminojen aktivatör inhibitörü-1, fibrinolizi hızlandırarak pıhtının erimesini kolaylaştırır.✓ DoğruAntitrombin, endotel yüzeyindeki heparan sülfat varlığında trombin ve faktör Xa’yı hızla etkisizleştirir.✗ Bu değil

Cevabı göster

Cevap: D — Plazminojen aktivatör inhibitörü-1, fibrinolizi hızlandırarak pıhtının erimesini kolaylaştırır.

Kısaca — Plazminojen aktivatör inhibitörü-1, plazmin oluşumunu azaltarak fibrinolizi hızlandırmaz; baskılar.

Plazminojen aktivatör inhibitörü-1, doku tipi ve ürokinaz tipi plazminojen aktivatörlerini etkisizleştirir. Plazminojenin plazmine dönüşümü azalınca fibrin yıkımı ve pıhtının çözünmesi yavaşlar.

Neden diğerleri doğru

Sağlam endotel prostasiklin ve nitrik oksit salgılayarak trombosit aktivasyonunu baskılar. — Prostasiklin trombosit adenilat siklazını uyarıp cAMP’yi yükseltir; nitrik oksit ise cGMP üzerinden aktivasyonu durdurur.
Trombin, trombomodüline bağlandığında protein C’yi etkinleştirir. — Oluşan aktive protein C, faktör Va ve VIIIa’yı etkisizleştirir.
Doku faktörü yolu inhibitörü, faktör Xa ile doku faktörü-faktör VIIa kompleksini baskılar. — Böylece ekstrensek yolun başlangıç aktivitesi sınırlandırılır.
Antitrombin, endotel yüzeyindeki heparan sülfat varlığında trombin ve faktör Xa’yı hızla etkisizleştirir. — Heparan sülfat antitrombinin proteazları baskılama hızını artırır.

Aklında kalsın

$\alpha_2$ -antiplazmin, aktivatörleri değil oluşmuş plazmini bağlayarak aşırı fibrin yıkımını önler.

3. soruKolay

Aşağıdaki durumlardan hangisi nörohipofizden antidiüretik hormon salgılanmasını artırmaz?

Plazma ozmolalitesinde yükselme✗ Bu değilKan hacminde belirgin azalma✗ Bu değilBulantı✗ Bu değilAğrı ve stres✗ Bu değilKanda etanol düzeyinde yükselme✓ Doğru

Cevabı göster

Cevap: E — Kanda etanol düzeyinde yükselme

Kısaca — Etanol, antidiüretik hormon salımını baskılayarak serbest su geri emilimini azaltır ve diüreze yol açar.

Etanol, hipotalamik vazopressinerjik nöronların nörohipofizden hormon salma yanıtını baskılar. Toplayıcı kanalda antidiüretik hormon etkisi azalınca su geçirgenliği düşer ve seyreltik idrar hacmi artar.

Neden diğerleri doğru

Plazma ozmolalitesinde yükselme — Hipotalamik ozmoreseptörleri uyararak antidiüretik hormon salımını artırır.
Kan hacminde belirgin azalma — Baroreseptör deşarjındaki azalma, ozmotik denetimi aşan güçlü bir salım uyarısı oluşturur.
Bulantı — Antidiüretik hormon için güçlü bir ozmotik olmayan uyarandır.
Ağrı ve stres — Santral stres yolları üzerinden ozmotik olmayan hormon salımını artırır.

Aklında kalsın

Antidiüretik hormon, böbrekte $V_2$ reseptörü üzerinden akuaporin-2'yi apikal zara yerleştirir; nefrojenik diabetes insipidusta bu yanıt bozulur.

Kan ve Vücut Sıvıları — TUS — Temel Tıp Bilimleri soruları

Konu özeti

Örnek sorular

Diğer TUS — Temel Tıp Bilimleri konuları

Fizyoloji