Retinanın fovea bölgesinde yalnızca koni hücreleri bulunur ve iç katlar kenara itilmiştir; bu düzen keskin görmeyi mümkün kılar, çubuk hücreler ise düşük ışıkta görmeden sorumludur.
Duyu Organları Histolojisi konusu gözün tabakalarını, kornea ve lensin saydamlığını sağlayan yapıları, retinayı, iç kulağın koklear ve vestibüler bölümlerini, tat ve koku reseptörlerini kapsar. Sorular çoğunlukla bir yapının işlevinden yola çıkar ve bu işlevi üstlenen hücre ya da dokuyu sorar.
Klinik bir bulgudan geriye doğru, hangi yapının hasar gördüğünü çıkarmayı gerektiren kökler de vardır; seçeneklerde hücre tipleri ve anatomik bölümler sıralanır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Kornea stromasının saydamlığını sağlayan düzenli kollajen lamelleri arasında bulunan hücre aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: B — Keratosit
Kısaca — Keratositlerin kollajen ve proteoglikan dengesini sürdürmesi, stromadaki düzenli fibril aralıklarını ve saydamlığı korur.
Yassı keratositler stromanın tip I ve tip V kollajeninden zengin hücre dışı matriksini sentezleyip yeniler. Kollajen fibrillerinin benzer çapta ve düzenli aralıklarla yerleşmesi ışık saçılımını sınırlar; proteoglikanlar da bu aralıkların korunmasına katkı sağlar.
Neden diğerleri değil
Melanosit — Pigment üreten nöral krest kökenli hücredir; normal kornea stromasının kollajen lamelleri arasındaki yerleşik hücresi değildir.
Goblet hücresi — Konjonktiva epitelinde müsin salgılar; normal kornea epiteli ve stromasında yer almaz.
Miyofibroblast — Stromal yaralanma sonrası gelişip onarım ve skarlaşmaya katılır; artışı saydamlık kaybına yol açabilir.
Aklında kalsın
Kornea endoteli stromayı görece susuz tutan pompa görevi görür; endotel kaybı stromal ödem ve bulanıklıkla sonuçlanır.
2. soruKolay
Koklear kanalda endolenfin yüksek potasyum içeriğini ve endokoklear potansiyeli oluşturan yapı aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: A — Stria vaskülaris
Kısaca — Stria vaskülarisin aktif potasyum taşınması, endolenfi potasyumdan zengin ve elektriksel olarak pozitif tutar.
Stria vaskülarisin marjinal, ara ve bazal hücreleri ile kapiller ağı birlikte iyonların kandan koklear kanala yönlendirilmesini sağlar. Potasyumun endolenfe aktif taşınması hem özgün iyon bileşimini hem de tüylü hücre transdüksiyonunu destekleyen endokoklear potansiyeli oluşturur.
Neden diğerleri değil
Spiral limbus — Tektoryal membranın tutunduğu bağ dokusu kabartısıdır; endolenfin iyon bileşimini oluşturan epitel değildir.
Tektoryal membran — Stereosilyaların bükülmesine katkı sağlayan hücresiz matrikstir; iyon salgılayan damarlaşmış bir yapı değildir.
Reissner membranı — Koklear kanalı scala vestibuliden ayıran ince sınırdır; endokoklear potansiyelin üretim merkezi değildir.
Spiral gangliyon — Tüylü hücrelerden gelen işitsel uyarıları taşıyan bipolar nöronları içerir; endolenf üretmez.
Aklında kalsın
Scala vestibuli ve scala tympani sodyumdan zengin perilenf içerirken koklear kanal potasyumdan zengin endolenf içerir.
3. soruKolay
Ototoksin sonrası koklear amplifikasyon kaybolurken afferent iletim kısmen korunuyorsa öncelikle aşağıdaki yapılardan hangisi hasarlıdır?
Cevabı göster
Cevap: C — Dış tüylü hücre
Kısaca — Koklear amplifikasyon kaybına karşın temel afferent sinyalin sürmesi, elektromotil dış tüylü hücre hasarını gösterir.
Baziler membran hareketi, dış tüylü hücrelerde prestin aracılı boy değişikliğine çevrilir. Bu geri besleme titreşimi büyütüp frekans seçiciliğini keskinleştirir; iç tüylü hücreler sağlam kaldığında işitme sinirine bir miktar çıktı sürebilir.
Neden diğerleri değil
İç tüylü hücre — Temel duyusal iletinin başlıca kaynağıdır; öncelikli hasarı afferent çıktıyı belirgin biçimde azaltır.
Spiral gangliyon — Koklear afferentlerin bipolar birinci nöronlarını içerir; hasarı amplifikatörden sonra sinir iletimini keser.
Stria vaskülaris — Endolenfin iyon bileşimini ve endokoklear potansiyeli sürdürür; aktivitesi tek başına mekanik amplifikatör değildir.
Deiters hücresi — Dış tüylü hücrelere yapısal destek sağlar; prestine bağlı aktif elektromotiliteyi gerçekleştirmez.
Aklında kalsın
Otoakustik emisyonların kaybı, işitme siniri iletiminden önce dış tüylü hücre fonksiyon bozukluğunu düşündürür.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TUS (Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı), ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavdır. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.