Kıkırdak ve Kemik Doku — TUS — Temel Tıp Bilimleri

Osteoblast organik kemik matriksini, yani osteoidi salgılar; osteoklast ise kıvrımlı kenarı aracılığıyla asidik bir ortam oluşturarak kemiği yıkar.

Kıkırdak ve Kemik Doku konusu bu hücrelerin yanı sıra kıkırdak tiplerini, interstisyel ve apozisyonel büyümeyi, kompakt ve süngerimsi kemiğin yapısını, osteon düzenini ve kemikleşme türlerini kapsar. Uzun kemiklerdeki boyca büyümenin epifiz plağındaki bölgelere dayanması, bu plağı etkileyen genetik bozuklukları da sorulabilir kılar.

Sorular hücre ile görev eşleştirmesi, kıkırdağın onarım kapasitesini sınırlayan özellikler ya da büyüme plağındaki hücresel olaylar üzerine kurulur; seçeneklerde hücreler, bölgeler veya histolojik özellikler sıralanır.

Örnek sorular

Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.

1. soruOrta

Eklem yüzündeki hiyalin kıkırdağın büyüme ve onarım kapasitesini azaltan histolojik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Tip II kollajen içermesi✗ Bu değilİzogen gruplar bulundurması✗ Bu değilAgrekan içermesi✗ Bu değilPerikondriumunun olmaması✓ DoğruLaküna içermesi✗ Bu değil

Cevabı göster

Cevap: D — Perikondriumunun olmaması

Kısaca — Perikondriumun yokluğu, yeni kondroblast sağlayan hücresel kaynağı ortadan kaldırarak eklem kıkırdağının büyüme ve onarımını sınırlar.

Perikondriumun iç tabakasındaki kondrojenik hücreler normalde kondroblastlara dönüşerek dıştan büyümeyi ve yüzeysel onarımı destekler. Eklem kıkırdağında bu tabaka bulunmaz; damarsızlık da hasarlı bölgeye hücre ulaşmasını güçleştirir.

Neden diğerleri değil

Tip II kollajen içermesi — Hiyalin matriksin çekme dayanımını sağlayan olağan bileşendir; onarım hücresi kaynağı değildir.
İzogen gruplar bulundurması — Tek kondrositin bölünmesiyle oluşur ve interstisyel büyümeyi gösterir.
Agrekan içermesi — Su bağlayarak basınca direnç kazandıran matriks proteoglikanıdır.
Laküna içermesi — Kondrositlerin matriks içindeki yerleşim boşluğudur; rejenerasyonu engellemez.

Aklında kalsın

Fibröz kıkırdakta da perikondrium bulunmaz; hiyalin kıkırdağın trakea ve kostal kıkırdak gibi diğer örnekleri ise perikondriumla çevrilidir.

2. soruZor

FGFR3 aktivasyonuna bağlı akondroplazide epifiz plağında en belirgin azalan hücresel olay aşağıdakilerden hangisidir?

Osteoklast füzyonu✗ Bu değilProliferatif kondrosit çoğalması✓ DoğruHipertrofik zonda glikojen birikimi✗ Bu değilKalsifiye zonda matriks mineralizasyonu✗ Bu değilOssifikasyon zonunda damar invazyonu✗ Bu değil

Cevabı göster

Cevap: B — Proliferatif kondrosit çoğalması

Kısaca — Fonksiyon kazanmış FGFR3, proliferatif zon kondrositlerinin mitozunu baskıladığı için uzun kemiklerin endokondral uzaması azalır.

FGFR3, büyüme plağında kondrosit çoğalmasını sınırlayan fizyolojik bir frendir. Sürekli aktivasyonu proliferatif kolonları kısaltır; yeterli kıkırdak taslak üretilemediğinden metafize doğru kemik uzaması yavaşlar.

Neden diğerleri değil

Osteoklast füzyonu — Kemik rezorpsiyonuna yönelik bir olaydır; akondroplazinin temel defekti osteoklast oluşumu değildir.
Hipertrofik zonda glikojen birikimi — Hipertrofik kondrositlerin metabolik bir özelliğidir; FGFR3'ün en belirgin baskıladığı olay proliferatif zon mitozudur.
Kalsifiye zonda matriks mineralizasyonu — Büyüme plağının geç evre sürecidir; boy kısalığını oluşturan primer azalan olay değildir.
Ossifikasyon zonunda damar invazyonu — Normal endokondral kemikleşmede kalsifiye kıkırdağa damar girişidir; akondroplazideki temel hücresel defekt kondrosit proliferasyonunun baskılanmasıdır.

Aklında kalsın

Akondroplazide kraniyal kubbe görece korunurken endokondral gelişen kafa tabanı ve uzun kemikler etkilenebilir.

3. soruKolay

Kemik hücresi ile görevi aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Kondroklast – Kemik matriksinin sentezi✗ Bu değilOsteoblast – Kemik rezorpsiyonu✗ Bu değilOsteosit – Kemik matriksinin ilk yapımı✗ Bu değilOsteoklast – Kemik rezorpsiyonu✓ DoğruOsteoklast – Tip I kollajen sentezi✗ Bu değil

Cevabı göster

Cevap: D — Osteoklast – Kemik rezorpsiyonu

Kısaca — Monosit-makrofaj soyundan gelen çok çekirdekli osteoklast, fırçamsı kenarıyla mineral ve organik matriksi yıkarak kemik rezorpsiyonu yapar.

Osteoklast kemiğe sıkı tutunarak kapalı bir rezorpsiyon bölmesi oluşturur. Bu bölmede asit hidroksiapatiti çözer, katepsin K ise açığa çıkan kollajen matriksi parçalar.

Neden diğerleri değil

Kondroklast – Kemik matriksinin sentezi — Kondroklast kalsifiye kıkırdağı rezorbe eder; matriks üreten bir hücre değildir.
Osteoblast – Kemik rezorpsiyonu — Osteoblast osteoid salgılar ve mineralizasyonu başlatır; rezorpsiyonu doğrudan yapmaz.
Osteosit – Kemik matriksinin ilk yapımı — Osteosit gömülü matriksi algılar ve sürdürür; ilk osteoidi osteoblast üretir.
Osteoklast – Tip I kollajen sentezi — Osteoklast tip I kollajeni katepsin K ile yıkar; sentez osteoblast görevidir.

Aklında kalsın

Howship lakünasında bulunan osteoklastlar tartrata dirençli asit fosfataz aktivitesi gösterir.

Kıkırdak ve Kemik Doku — TUS — Temel Tıp Bilimleri örnek sorular ve çözümleri

Konu özeti

Örnek sorular

Diğer TUS — Temel Tıp Bilimleri konuları

Histoloji ve Embriyoloji