Genel Embriyoloji — TUS — Temel Tıp Bilimleri

Gastrulasyonda primitif çizgiden göç eden epiblast hücreleri endoderm ve mezodermi oluşturur, yerinde kalanlar ise ektoderme dönüşür; vücuttaki hemen her dokunun kökeni bu ayrışmaya dayanır.

Genel Embriyoloji konusu gametogenezi, döllenmeyi, implantasyonu, embriyonik dönemin haftalar boyunca gelişimini, germ yapraklarının türevlerini ve plasenta ile fetal zarları kapsar. Bir yapının nöral krestten mi, somitlerden mi yoksa başka bir kaynaktan mı geliştiğini sorgulayan köken soruları bu başlığın karakteristik biçimidir.

Mayoz evrelerindeki kromozom ve DNA miktarını değerlendiren öncüllü sorular da yer alır; seçeneklerde gelişim evreleri, yapılar veya kökenler sıralanır.

Örnek sorular

Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.

1. soruOrta

Plasentanın fetal bölümünü oluşturan villöz koriyon bölgesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı göster

Cevap: B — Koriyon frondosum

Kısaca — Embriyonik kutupta villüslerin korunduğu koriyon frondosum, Plasentanın fetal bölümünü oluşturan dallanmış villöz bölgedir.

Desidua bazalise komşu koriyon villüsleri iyi kanlandığı için büyüyüp dallanmayı sürdürür ve koriyon frondosumu oluşturur. Bu bölgedeki koriyon plağı ile villüs ağacı, maternal intervillöz boşluk içinde fetal dolaşımı taşır.

Neden diğerleri değil

Desidua kapsülaris — Konsepsiyon ürününü uterin boşluk yönünden örten maternal endometriumdur; ilerleyen gebelikte incelerek kaybolur.
Koriyon laeve — Abembriyonik kutupta villüslerin gerilemesiyle oluşan düz koriyondur ve plasentanın villöz fetal bölgesi değildir.
Desidua pariyetalis — İmplantasyon alanı dışındaki uterin endometriumdur; desidua kapsülarisle kaynaşır.
Amniyon kesesi — Embriyoyu amniyon sıvısıyla çevreler ve plasentanın fetal yüzünü örter; villöz değişim dokusunu oluşturmaz.

Aklında kalsın

Plasentanın maternal bölümü desidua bazalistir; bu doku maternal kanın ulaştığı bazal plağı ve desidua septalarını oluşturur.

2. soruKolay

Aşağıdaki yapılardan hangisi nöral krestten değil, paraaksiyal mezoderm kökenli somitlerden gelişir?

Cevabı göster

Cevap: D — Ekstremite iskelet kası

Kısaca — Ekstremite kas öncüleri somit miyotomundan tomurcuğa göç eder; bu nedenle paraaksiyal mezoderm kökenlidir.

Somitlerin dermomiyotomundan ayrılan hipaksiyal miyoblastlar ekstremite tomurcuklarına göçerek dorsal ve ventral kas kitlelerini oluşturur. Bu hücreler tomurcuk içinde çoğalır, miyotüplere farklılaşır ve gelişen periferik sinirlerle birlikte düzenlenir.

Neden diğerleri değil

Spinal gangliyon — Nöral krest hücreleri duyu nöronları ve uydu hücrelerine farklılaşarak dorsal kök gangliyonlarını oluşturur.
Adrenal medulla — Nöral krest kökenli sempatoadrenal hücrelerin katekolamin salgılayan kromaffin hücrelerine dönüşmesiyle gelişir.
Melanosit — Epidermise ve kıl foliküllerine göç eden nöral krest hücrelerinden farklılaşır.
Pia-araknoid — Leptomeninksleri oluşturan hücreler nöral krest kökenlidir; dura mater mezoderm kökeniyle ayrılır.

Aklında kalsın

Ekstremite iskeleti ve bağ dokusu lateral plak mezodermden gelişirken, aynı bölgenin iskelet kası somit kökenlidir.

3. soruZor

I. İkinci kutup cisimciğinin atılmasından hemen sonra, DNA replikasyonu başlamadan önce oositte kalan maternal kromozom takımı

II. İlk mitozdan önce DNA replikasyonunu tamamlamış dişi pronükleus

III. Mayoz I’i tamamlamış, mayoz II’ye henüz başlamamış sekonder spermatosit

C, haploid genomun replikasyon öncesindeki DNA miktarını belirtir.

Normal insan gametogenezi ve fertilizasyonunda yukarıdaki yapıların kromozom sayısı ve DNA miktarı hangi seçenekte sırasıyla doğru verilmiştir?

I: 23–1C; II: 23–2C; III: 23–2C✓ DoğruI: 23–1C; II: 46–2C; III: 23–2C✗ Bu değilI: 23–2C; II: 23–4C; III: 23–2C✗ Bu değilI: 23–1C; II: 23–2C; III: 23–1C✗ Bu değilI: 46–2C; II: 46–4C; III: 23–2C✗ Bu değil

Cevabı göster

Cevap: A — I: 23–1C; II: 23–2C; III: 23–2C

Kısaca — I, II ve III için doğru değerler sırasıyla $23 – 1 C$ , $23 – 2 C$ ve $23 – 2 C$ olduğundan cevap A’dır.

Mayoz II tamamlanıp ikinci kutup cisimciği atıldığında oositte kalan maternal takım, tek kromatitli 23 kromozom ve $1 C$ DNA içerir.

Dişi pronükleusta DNA replikasyonu DNA miktarını $2 C$ ’ye çıkarır; kardeş kromatitler ayrılmadığından kromozom sayısı 23 kalır.

III

Sekonder spermatositte homolog kromozomlar ayrılmış, kardeş kromatitler henüz ayrılmamıştır; içerik 23 kromozom ve $2 C$ DNA’dır.

Neden diğerleri değil —

B ve E, dişi pronükleusun kromozom sayısını yanlış verir. C, mayoz II sonrası maternal takımın ve replikasyon sonrası dişi pronükleusun DNA miktarlarını fazla gösterir. D’deki $23 – 1 C$ ise sekonder spermatosite değil, mayoz II sonrasında oluşan spermatide uyar.

Genel Embriyoloji — TUS — Temel Tıp Bilimleri örnek sorular ve çözümleri

Konu özeti

Örnek sorular

Diğer TUS — Temel Tıp Bilimleri konuları

Histoloji ve Embriyoloji