Meme Patolojisi, memenin inflamatuvar ve benign lezyonları ile malign tümörlerinin histopatolojik özelliklerini ve meme karsinomunun derecelendirilmesini kapsar.
Öğrencinin klinik bulguları mikroskobik değişikliklerle ilişkilendirmesi, duktus ve çevresindeki hücresel bulguları ayırt etmesi ve Nottingham (modifiye Bloom-Richardson) sisteminin temel ölçütlerini bilmesi beklenir. TUS — Temel Tıp Bilimleri kapsamında sorular, betimlenen histopatolojik görünümden lezyonu tanımayı, klinik bir olguda beklenmeyen biyopsi bulgusunu seçmeyi veya derecelendirmeye ilişkin yanlış ifadeyi belirlemeyi isteyebilir.
Seçenekler lezyon adları, histolojik bulgular ya da sistemle ilgili ifadeler biçimindedir. Benzer lezyonları karıştırmak ve olumsuz soru kökünü gözden kaçırmak sık hata kaynaklarıdır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruOrta
On yedi yaşındaki erkek hasta her iki memede büyüme şikâyetiyle başvuruyor. Muayenede areola altında yumuşak, hareketli ve hassas doku saptanıyor.
Bu hastadan alınan meme biyopsisinde aşağıdaki histolojik bulgulardan hangisi görülmez?
Cevabı göster
Cevap: B — Terminal duktus-lobüler ünitelerde asiner gelişimle lobül oluşumu
Kısaca — Jinekomasti duktal-stromal proliferasyondur; progesteronla gelişen asiner lobüller erkek memesindeki bu süreçte beklenmez.
Pubertede östrojen etkisinin androjen etkisine göre geçici baskınlaşması, duktus epitelini ve duktus çevresindeki stromayı çoğaltır. Lobüler farklılaşma için gerekli hormonal uyarı bulunmadığından terminal duktus-lobüler ünitelerde asiner gelişim oluşmaz.
Tanıya götüren bulgular
On yedi yaş ve iki taraflı büyüme → fizyolojik pubertal jinekomastiyi destekler.
Areola altında hareketli ve hassas doku → infiltratif maligniteden çok aktif glandüler proliferasyonu düşündürür.
Duktus çevresinde ödemli, hücreden zengin stroma — Erken jinekomastinin aktif proliferatif evresine özgü stromal değişikliktir.
Duktus sayısında artış ve dallanma — Östrojenik uyarı erkek memesindeki duktal ağın çoğalmasına ve dallanmasına yol açar.
Stromada kollajen artışı — Uzun süren jinekomasti ödemli stromanın yerini alan fibrozis ve kollajen birikimiyle sonlanabilir.
Aklında kalsın
Spironolakton, simetidin, ketokonazol ve anabolik steroidler hormonal dengeyi bozarak jinekomastiye yol açabilir.
2. soruKolay
Meme karsinomunda Nottingham (modifiye Bloom-Richardson) histolojik derecelendirme sistemi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Cevabı göster
Cevap: D — Aksiller lenf nodu tutulumu ve tümör çapı da derecelendirme puanına katılır.
Kısaca — Aksiller nod durumu ve tümör çapı TNM evresini belirler; Nottingham derecesi yalnız tübül oluşumu, pleomorfizm ve mitozdan hesaplanır.
Histolojik derece, tümör hücrelerinin farklılaşmasını ve çoğalma etkinliğini ölçer; anatomik yayılımı ölçmez. Tümör çapı ile bölgesel nod tutulumu bu nedenle derecenin değil, evrenin bileşenleridir.
Neden diğerleri doğru
Tübül-gland oluşumu, nükleer pleomorfizm ve mitoz sayısı ayrı ayrı puanlanır. — Bunlar Nottingham sisteminin üç morfolojik bileşenidir.
Her bileşen 1 ile 3 arasında puan alır ve toplam puana göre üç derece belirlenir. — Toplam skor farklılaşmayı üç derecede sınıflandırır.
Mitoz sayımı tümörün en yüksek mitotik etkinlik gösteren alanında ve mikroskobun alan çapına göre yapılır. — Bu yöntem sayımı standardize eder.
Derecelendirme, evrelemeden bağımsız bir prognostik değişkendir. — Aynı evredeki tümörlerin biyolojik saldırganlığını ayırır.
Aklında kalsın
Nottingham toplam skoru 3–5 ise derece 1, 6–7 ise derece 2, 8–9 ise derece 3 olarak sınıflandırılır.
3. soruOrta
Aşağıdaki meme lezyonlarından hangisinde histopatolojik incelemede genişlemiş duktus lümeninde lipid yüklü makrofajlar ve periduktal alanda yoğun plazma hücresi infiltrasyonu izlenir?
Cevabı göster
Cevap: A — Duktal ektazi
Kısaca — Duktus sekresyonundaki lipidin duvar dışına kaçması, makrofaj ve plazma hücreli yanıt oluşturarak duktal ektaziyi gösterir.
Subareolar büyük duktuslarda biriken sekresyon lümeni genişletip epiteli zedeler. Duvar bütünlüğü bozulunca lipidler stromaya geçer; fagositoz köpüksü makrofajları, süren kaçak ise plazma hücreli kronik inflamasyon ve fibrozisi doğurur.
Neden diğerleri değil
Yağ nekrozu — Adiposit hasarı sonrası yağ kistleri ve yabancı cisim tipi dev hücreler gelişir; süreç duktus merkezli değildir.
Sklerozan adenozis — Lobüler asinüs artışı ve stromal sklerozla seyreder; miyoepitel korunur, büyük duktus inflamasyonu beklenmez.
Diyabetik mastopati — Keloid benzeri kollajen ve perivasküler-periduktal lenfositlerle seyreder; baskın plazma hücresi beklenmez.
İntraduktal papillom — Duktus içinde çift katlı epitelle örtülü fibrovasküler korlar oluşturur; inflamatuvar bir lezyon değildir.
Aklında kalsın
Meme başı çekintisi ve subareolar sertlik karsinomu taklit edebilir; duktal ektazi proliferatif olmadığından kanser riskini artırmaz.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TUS (Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı), ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavdır. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.