Kolon, Rektum ve Anal Bölge Hastalıkları, kalın bağırsak ve anorektal bölgenin cerrahi değerlendirmesini, hastalıkların ayırıcı tanısını ve tedavi yaklaşımlarını kapsar.
Öğrencinin klinik öyküyü, muayene bulgularını ve görüntüleme sonuçlarını birlikte yorumlaması; bağırsak iskemisi gibi tabloları değerlendirmesi ve cerrahi girişimlerin uygunluk koşullarıyla komplikasyonlarını bilmesi beklenir. TUS — Klinik Tıp Bilimleri sorularında bu konu, hasta senaryoları veya cerrahi işlemlere ilişkin önermeler üzerinden sorgulanabilir.
Seçenekler olası tanılar, tedavi yaklaşımları ya da doğru önerme birleşimleri biçiminde sunulabilir. Tek bir laboratuvar bulgusuna dayanmak, anatomik yerleşimi gözden kaçırmak ve ameliyat sonrası riskleri karıştırmak hataya yol açabilir.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruOrta
Elli sekiz yaşındaki kadın hasta sağ alt kadranda ele gelen şişlik şikâyetiyle başvuruyor. Ateş 36,7 °C, nabız 76/dk ölçülüyor. Muayenede sağ alt kadranda mobil kitle palpe ediliyor. Lökosit 6.800/mm³ tespit ediliyor. Kontrastlı batın BT’de çekum duvarı düzenli izleniyor; apendiks lümeninin 28 mm’ye ulaşan kistik dilatasyonu ve duvarda eğrisel kalsifikasyon izleniyor.
Bu hastada apendiksteki lezyon için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: D — Apendiks mukoseli
Kısaca — Apendiksin belirgin kistik genişlemesine eşlik eden duvar kalsifikasyonu, akut inflamasyondan çok müsinle dolu apendiks mukoselini gösterir.
Lümen çıkışının müsinle tıkanması, apendiksin yavaş ve ilerleyici biçimde kistik genişlemesine yol açar. Kronik gerilme sırasında duvarda gelişebilen eğrisel kalsifikasyon, akut iltihabi kalınlaşmadan ayrılmasını sağlar.
Tanıya götüren bulgular
Ateş 36,7 °C ve lökosit 6.800/mm³ → akut bakteriyel inflamasyonu geri plana iter.
Mobil sağ alt kadran kitlesi → infiltre plastrondan çok sınırlı ve kistik bir lezyonu destekler.
Apendiks lümeninin 28 mm’ye ulaşan kistik dilatasyonu → lümen içinde biriken müsinle uyumludur.
Eğrisel duvar kalsifikasyonu ve düzenli çekum duvarı → kronik apendiks lezyonunu destekler, çekum tümörünü dışlar.
Neden diğerleri değil
Akut flegmonöz apandisit — Duvar kalınlaşması ve çevre yağlı dokuda inflamasyon beklenir; sistemik inflamasyon bulguları burada yoktur.
Çekum adenokarsinomu — Çekum duvarında düzensiz kalınlaşma veya lümen daralması oluşturur; çekum duvarı düzenli izlenmektedir.
Crohn hastalığı — Terminal ileum ve çekumda segmental duvar kalınlaşması beklenir; izole kistik apendiks genişlemesini açıklamaz.
Tüberküloz lenfadenit — Nekrotik lenf nodları ve kümelenmiş lenfadenopati yapar; apendiks lümenini kistik biçimde genişletmez.
Aklında kalsın
Mukosel histolojik bir tanı değildir; aynı görünüm retansiyon kisti, LAMN veya müsinöz adenokarsinomdan kaynaklanabilir. Rüptürden kaçınmak gerekir.
2. soruZor
I. Stapler kullanılarak yapılan ileal poş-anal anastomozda kısa bir rektal mukozal manşet kalabilir. II. İleal poş-anal anastomoz, sfinkter fonksiyonu uygun hastalarda intestinal sürekliliği sağlar. III. Belirsiz kolitte ileal poş-anal anastomoz sonrası fistül ve pelvik sepsis riski, ülseratif kolite göre daha yüksektir.
Ülseratif kolit, belirsiz kolit ve restoratif cerrahi ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Cevabı göster
Cevap: E — I, II ve III
Kısaca — Mukozal manşetin kalabilmesi, sfinkterle sürekliliğin sağlanması ve belirsiz kolitte septik riskin artması nedeniyle üç ifade de doğrudur.
Restoratif cerrahinin değerlendirilmesinde anastomozun bıraktığı doku, dışkı kontrolünü sağlayan yapı ve altta yatan hastalığın davranışı ayrı ayrı ele alınır. İleal poş rezervuar oluşturur; kontinans ise korunmuş anal sfinkter işlevine bağlıdır.
İfadeler
I — Rektal mukozal manşet kalabilir — Doğru; zımbalı anastomozda mukozektomi yapılmadığından anal kanalın üzerinde kısa bir rektal mukoza bölümü korunabilir.
II — Uygun sfinkterle intestinal süreklilik sağlanır — Doğru; ileumdan oluşturulan rezervuar anüse bağlanır ve dışkı doğal yoldan boşaltılır.
III — Belirsiz kolitte fistül ve pelvik sepsis riski yüksektir — Doğru; tanısal grubun heterojenliği ve sonradan Crohn hastalığı olarak sınıflanabilen olgular bu riske katkıda bulunur.
Aklında kalsın
Korunan rektal manşette inflamasyon ve neoplazi gelişebileceği için kolektomi, kalan mukozanın izlem gereksinimini ortadan kaldırmaz. Septik komplikasyon riskindeki artış, poş yetmezliğinin mutlaka daha yüksek olması anlamına gelmez; üçü de doğru olduğundan cevap I, II ve III’tür.
3. soruOrta
Altmış yedi yaşındaki erkek hastada koroner anjiyografi sırasında gelişen hipotansiyondan 12 saat sonra kramp tarzında karın ağrısı ve kanlı ishal başlamıştır. Başlangıç değerlendirmesinde karın yumuşaktır, periton irritasyonu yoktur ve laktat 1,4 mmol/L’dir. BT’de splenik fleksura ve inen kolonda segmenter duvar kalınlaşması vardır; serbest hava saptanmamıştır. İskemik kolit düşünülerek destek tedavisi başlanmıştır.
İzlem veya sınırlı kolonoskopi sırasında aşağıdaki bulgulardan hangisinin saptanması, peritonit gelişmesi beklenmeden acil cerrahi değerlendirme ve rezeksiyon gerektirir?
Cevabı göster
Cevap: D — Tutulan segmentte çevresel siyah-yeşil gangrenöz mukozanın görülmesi
Kısaca — Çevresel siyah-yeşil gangrenöz mukoza geri dönüşsüz iskemik hasarı gösterir; peritonit beklenmeden acil cerrahi değerlendirme ve nekrotik segmentin rezeksiyonu gerekir. Doğru cevap D*’dir. Gangren saptandığında kolonoskopi sonlandırılır; beklemek sepsis ve perforasyon riskini artırır. Başlangıçta laktatın normal olması ve periton irritasyonunun bulunmaması daha sonra gelişen nekrozu dışlamaz. *Neden diğerleri değil: Hafif lökositoz ve ilk gün az miktarda kanlı dışkılamanın sürmesi tek başına nekroz göstergesi değildir. Eritem, ödem ve peteşiler geri dönüşlü mukozal iskemide görülebilir. Antimezenterik yüzdeki tek longitudinal yüzeyel ülser de tek başına gangren veya acil rezeksiyon gerekliliğini göstermez.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TUS (Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı), ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavdır. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.