Ortopedi ve Travmatoloji, kas ve iskelet sistemi yaralanmalarını, kemik ve eklem hastalıklarını ve omurga deformitelerini kapsar.
TUS — Klinik Tıp Bilimleri kapsamında öğrencinin travma mekanizmasını muayene ve görüntüleme bulgularıyla birleştirmesi, olası tanıyı ve eşlik eden bulguları değerlendirmesi beklenir. Sorular, kalça yaralanması gibi klinik senaryolar üzerinden sorulabileceği gibi femur başında avasküler nekrozun nedenlerini veya ergenlik çağı idiyopatik skolyozunun özelliklerini doğrudan sorgulayabilir.
Seçenekler klinik bulgular, risk etkenleri ya da hastalıkla ilgili ifadelerden oluşabilir. Anatomik ilişkileri karıştırmak ve yanlış olanı veya en az olası durumu isteyen köklerde olumsuzluğu gözden kaçırmak hata nedenleridir.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruOrta
Trafik kazasında dizini araç ön paneline çarpan otuz iki yaşındaki erkek hasta acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde sağ kalçada şiddetli ağrı saptanıyor; pelvis grafisinde femur başının asetabulumun arka kenarına doğru yer değiştirdiği izleniyor.
Bu hastada aşağıdaki bulgulardan hangisi bu tabloyla bağdaşmaz?
Cevabı göster
Cevap: D — Ekstremitenin dışa rotasyonda durması
Kısaca — Femur başının arkaya çıkması kalçayı iç rotasyona zorladığından ekstremitenin dışa rotasyonda durması arka kalça çıkığıyla uyumsuzdur.
Arka çıkıkta femur başı asetabulumun arkasına yer değiştirirken kapsül ve çevre kasların çekişi kalçayı fleksiyon, adduksiyon ve iç rotasyonda kilitler. Dış rotasyon daha çok ön kalça çıkığında veya deplase femur boyun kırığında beklenir.
Tanıya götüren bulgular
Diz ile araç ön panelinin çarpışması → fleksiyondaki femur boyunca iletilen kuvvet arka kalça çıkığını destekler.
Şiddetli kalça ağrısı → akut eklem uyumsuzluğu ve kapsüler hasarı düşündürür.
Femur başının asetabulumun arkasına yer değiştirmesi → çıkığın yönünü doğrudan arka olarak belirler.
Neden diğerleri doğru
Kalçanın fleksiyon, adduksiyon ve iç rotasyon şeklinde durması — Arka çıkığın karakteristik ekstremite pozisyonudur.
Etkilenen ekstremitede kısalık — Femur başının arkaya ve yukarı yer değiştirmesi görünür kısalık oluşturur.
Siyatik sinirin peroneal bölümünün zedelenmesine bağlı ayak bileğinde dorsifleksiyon kaybı — Arka komşuluk nedeniyle düşük ayak gelişebilir.
İzlemde femur başında avasküler nekroz gelişmesi — Çıkık retinaküler damarları zedeleyerek femur başı perfüzyonunu bozabilir.
Aklında kalsın
Travmatik kalça çıkığı, kondral hasar ve osteonekroz riskini azaltmak için gecikmeden redükte edilir; redüksiyon öncesi ve sonrası sinir muayenesi kaydedilir.
2. soruKolay
Aşağıdakilerden hangisinin femur başında avasküler nekroza yol açması en az olasıdır?
Cevabı göster
Cevap: A — Hipotiroidi
Kısaca — Hipotiroidi, femur başı mikrodolaşımını tıkayan klasik mekanizmalarla ilişkili olmadığından osteonekroz nedeni olması en az olasıdır.
Hipotiroidi femur başı avasküler nekrozunun yerleşik risk faktörleri arasında bulunmaz. Osteonekrozla ilişkili durumlarda ortak son yol, kemik içi mikrodolaşımın bozulması ve osteosit ölümüdür.
Neden diğerleri doğru
Uzun süreli yüksek doz sistemik kortikosteroid kullanımı — Yağ metabolizması ve kemik içi basınç değişiklikleri mikrodolaşımı bozabilir.
Kronik alkol kullanımı — Yağ hücresi hipertrofisi ve yağ embolileri femur başı perfüzyonunu azaltabilir.
Orak hücreli anemi — Oraklaşmış eritrositlerin küçük damarları tıkaması kemik infarktına yol açabilir.
Dekompresyon (vurgun) hastalığı — Azot kabarcıkları kemik damarlarında tıkanma ve iskemik nekroz oluşturabilir.
Aklında kalsın
Femur boyun kırığı ve travmatik kalça çıkığı, retinaküler damarları doğrudan zedeleyen başlıca travmatik osteonekroz nedenleridir.
3. soruOrta
Ergenlik çağı idiyopatik skolyozu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Cevabı göster
Cevap: C — Sırt ağrısı hastalığın tipik bulgusudur ve bulunduğunda ek incelemeye gerek yoktur.
Kısaca — İdiyopatik skolyoz genellikle ağrısızdır; belirgin sırt ağrısı ikincil nedenler için ek inceleme gerektirir.
Ergenlik çağı idiyopatik skolyozu çoğunlukla omuz veya bel asimetrisiyle fark edilir. Belirgin ağrı, nörolojik bulgu ya da sola konveks torakal eğrilik; tümör, enfeksiyon veya omurilik patolojisi açısından görüntüleme gerektirir.
Neden diğerleri doğru
Öne eğilme testinde tek tarafta kaburga kamburluğunun görülmesi tanıyı düşündürür. — Vertebral rotasyon kaburgaları yükselterek öne eğilmede asimetrik kamburluk oluşturur.
Grafide Cobb açısının 10 dereceden büyük olması skolyoz olarak tanımlanır. — Ayakta çekilen grafide ölçülen en az 10 derecelik yapısal lateral eğrilik skolyoz kabul edilir.
İlerleme riski kız çocuklarında ve iskelet olgunlaşması tamamlanmamış olanlarda daha yüksektir. — Kalan büyüme süresi uzadıkça eğriliğin ilerleyebileceği dönem de uzar.
İskelet gelişimi sürerken 25-40 derece arasındaki eğriliklerde korse tedavisi uygulanır. — Korse büyüme döneminde eğriliğin ilerlemesini sınırlamak amacıyla kullanılır.
Aklında kalsın
Risser evresi iliak apofiz ossifikasyonundan iskelet olgunluğunu kestirir; düşük evre, eğriliğin ilerlemesi için daha fazla büyüme süresi bulunduğunu gösterir.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TUS (Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı), ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavdır. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.