Vücudun normal florasında bol bulunan anaeroplar ancak oksijen düzeyi düşen dokulara yerleştiğinde hastalık yapar; bu yüzden enfeksiyonları genellikle karma flora ve kötü kokulu apselerle seyreder.
Anaerop Bakteriler başlığı Clostridium türlerinin toksinlerini, Bacteroides fragilis gibi sporsuz anaeropları ve Actinomyces'i içerir. Toksinlerin etkisi ayırt edicidir: tetanos toksini inhibitör nöronlardan salınımı engelleyerek spastik felç, botulinum toksini ise asetilkolin salınımını durdurarak gevşek felç yapar.
Sorular bir toksinin etki mekanizmasını, antibiyotik kullanımı sonrası gelişen ishali ya da aspirasyon sonrası akciğer apsesini konu alan vakalar biçiminde gelir; yanlış ifadeyi buldurmak isteyen olumsuz kökler de yer alır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruOrta
Clostridioides difficile enfeksiyonu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Cevabı göster
Cevap: D — Dışkısında toksin saptanan, ishali olmayan taşıyıcıların tedavi edilmesi önerilir.
Kısaca — İshal yoksa dışkıda toksin saptanması asemptomatik taşıyıcılığı gösterir; tek başına tedavi gerekçesi değildir.
Tedavi, toksin varlığından çok uyumlu klinik hastalığı hedefler. Taşıyıcıyı tedavi etmek kalıcı eradikasyon sağlamaz, koruyucu mikrobiyotayı bozabilir ve gereksiz antibiyotik baskısı oluşturur.
Neden diğerleri doğru
Etken, spor oluşturan zorunlu anaerop gram pozitif bir basildir. — Spor oluşumu çevresel kalıcılığı ve bulaşı kolaylaştırır.
Toksin A ve toksin B başlıca virülans faktörleridir. — Epitel hasarı ve inflamatuvar kolitten bu glukozile edici toksinler sorumludur.
En önemli risk faktörü yakın dönemde antibiyotik kullanılmasıdır. — Antibiyotikler kolonizasyon direncini sağlayan bağırsak florasını azaltır.
Sporları alkol bazlı el antiseptiğiyle elimine edilemez; su ve sabunla el yıkama önerilir. — Alkol sporisidal değildir.
Aklında kalsın
Şekilli dışkı rutin olarak test edilmez; mikrobiyolojik inceleme açıklanamayan yeni başlangıçlı ishali olan hastada anlam kazanır.
2. soruOrta
Bilinci kapalı yatan ve dişetlerinde yaygın hiperemi, ödem ve kanama ile dişlerde mobilite bulunan altmış beş yaşındaki erkek hastada aspirasyondan haftalar sonra kötü kokulu balgam gelişiyor. Akciğer grafisinde hava-sıvı seviyesi veren apse izleniyor.
Bu hastada gelişen tabloda aşağıdakilerden hangisi beklenmez?
Cevabı göster
Cevap: D — Etkenin kolon florası kaynaklı Bacteroides fragilis olması
Kısaca —Bacteroides fragilis kolon florası ve intraabdominal enfeksiyonlarla ilişkilidir; ağız kaynaklı aspirasyona bağlı akciğer apsesinde beklenmez.
Aspirasyon akciğer apsesi, diş eti oluğundaki karışık anaeropların alt solunum yollarına taşınmasıyla gelişir. Bacteroides fragilis ise ağız florasının tipik üyesi değildir; bağırsak bariyeri bozulduğunda apse ve bakteriyemi oluşturur.
Tanıya götüren bulgular
Bilinç kaybı ve aspirasyon → hava yolu korumasının bozulduğunu ve orofaringeal içeriğin akciğere geçtiğini gösterir.
Ağır diş eti hastalığı → inoküle edilen yükün oral anaeroplardan zengin olmasını destekler.
Haftalar sonra gelişen kötü kokulu balgam → yavaş ilerleyen, karışık anaerop enfeksiyonunu düşündürür.
Hava-sıvı seviyesi → parankim nekrozu sonrası kaviteleşmiş akciğer apsesini gösterir.
Neden diğerleri doğru
Etkenlerin ağız florası kaynaklı karışık anaeroplar olması — Aspirasyon, periodontal anaeropları doğrudan alt solunum yoluna taşır.
Balgamın rutin aerop kültürünün tanı için yetersiz kalması — Anaeroplar oksijenle temas ve uygunsuz kültür koşullarında üretilemez.
Tedavide ampisilin-sulbaktam ya da klindamisin kullanılması — İlki standarttır; klindamisin uygun seçilmiş hastada alternatiftir.
Apsenin akciğerin yatar durumdaki bağımlı bölümlerinde yerleşmesi — Aspire edilen içerik yer çekimiyle bağımlı segmentlere ulaşır.
Aklında kalsın
Güvenilir anaerop kültür için balgam yerine aspirat veya doku örneği alınmalı ve örnek oksijenle temas ettirilmeden taşınmalıdır.
3. soruOrta
Aşağıdaki bakteri toksinlerinden hangisi, etkenin sporülasyonu sırasında sentezlenip bağırsak epitel geçirgenliğini bozarak besin zehirlenmesine neden olur?
Cevabı göster
Cevap: A — Clostridium perfringens enterotoksini
Kısaca — Sporülasyon sırasında sentezlenen ve bağırsak epitel geçirgenliğini bozan toksin, Clostridium perfringens enterotoksinidir; doğru cevap A’dır.
Besinle alınan bakterilerin bağırsakta sporülasyona girmesi sırasında üretilen enterotoksin, epitel hücrelerindeki klaudinlere bağlanıp por oluşturarak sıvı ve elektrolit kaybına yol açar.
Neden diğerleri değil —
S. aureus enterotoksini A ve B. cereus’un ısıya dirençli emetik toksini besinde önceden oluşur. Kolera toksini ve E. coli LT ise hücre içi cAMP düzeyini artırarak sekretuar ishale neden olur; sporülasyonla ilişkili değildir.
Aklında kalsın —
Ayırt edici birliktelik, bağırsakta sporülasyon sırasında toksin üretimi ve epitelde por oluşumudur.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TUS (Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı), ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavdır. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.