Enfeksiyon Hastalıkları, Pediatri kapsamında çocuklarda enfeksiyonların klinik bulgularını, ayırıcı tanısını, konjenital enfeksiyonları ve septik şok gibi acil tabloların başlangıç yönetimini kapsar.
Öğrencinin yaş, öykü, fizik muayene ve görüntüleme bulgularını birlikte değerlendirerek olası tanıyı belirlemesi, ağır enfeksiyonda uygun yaklaşımı seçebilmesi beklenir. TUS — Klinik Tıp Bilimleri sorularında ateş ve sistemik bulgularla sunulan olgular üzerinden tanı veya belirli koşullarda önerilen tedavi uygulaması sorgulanabilir.
Seçenekler benzer klinik tablolar oluşturan enfeksiyonlardan ya da farklı sıvı hacim aralıklarından oluşabilir. Tek bir bulguya odaklanmak, yaş grubunu ve bakım koşullarını gözden kaçırmak sık hata kaynaklarıdır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Gebelik haftasına göre küçük doğan bir bebekte mikrosefali, peteşiler, hepatosplenomegali ve işitme kaybı saptanıyor. Kraniyal görüntülemede periventriküler kalsifikasyonlar görülüyor.
Bu bebek için en olası konjenital enfeksiyon aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: B — Sitomegalovirüs enfeksiyonu
Kısaca — Sitomegalovirüsün fetal beyin ve hematopoietik sisteme yayılması, periventriküler kalsifikasyonla birlikte mikrosefali ve peteşi oluşturur.
Transplasental viral yayılım, gelişmekte olan beynin özellikle periventriküler germinal matriksini zedeleyerek nöronal kayıp ve kalsifikasyona yol açar. Kemik iliği ile retiküloendotelyal sistem tutulumu trombositopenik peteşileri ve hepatosplenomegaliyi açıklar.
Tanıya götüren bulgular
Gebelik haftasına göre küçük doğum → intrauterin dönemde başlayan kronik enfeksiyonu destekler.
Mikrosefali ve periventriküler kalsifikasyonlar → fetal beyin gelişimini bozan sitomegalovirüs için güçlü bir birlikteliktir.
Peteşiler ile hepatosplenomegali → hematopoietik ve retiküloendotelyal sistem tutulumunu gösterir.
İşitme kaybı → konjenital sitomegalovirüsün nörosensoriyel sekellerinden biridir.
Neden diğerleri değil
Toksoplazmoz — Hidrosefali, koryoretinit ve kalsifikasyon üçlüsüyle öne çıkar; kalsifikasyonlar periventriküler değil, parankime dağınıktır.
Sifiliz — Rinit, hepatosplenomegali ve uzun kemik lezyonları yapabilir; periventriküler kalsifikasyon tipik değildir.
Rubella — Katarakt, patent duktus arteriozus ve işitme kaybı birlikteliğiyle tanınır; peteşiye eşlik eden bu beyin görüntüsünü açıklamaz.
Parvovirüs B19 enfeksiyonu — Eritroid öncülleri baskılayarak ağır anemi ve hidrops yapar; periventriküler beyin hasarı beklenmez.
Aklında kalsın
Konjenital sitomegalovirüste işitme kaybı doğumda bulunmayabilir; çocuklukta gecikmiş veya ilerleyici biçimde ortaya çıkabilir.
2. soruKolay
On bir yaşındaki erkek çocuk giderek yükselen ateş, baş ağrısı ve karın ağrısı şikâyetleriyle getiriliyor. Fizik muayenesinde relatif bradikardi, hepatosplenomegali ve gövdede soluk pembe maküller saptanıyor.
Bu hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: A — Tifo
Kısaca — Tifo etkeninin makrofajlarda çoğalıp sürekli bakteriyemi yapması, basamaklı ateşi relatif bradikardi, gül lekeleri ve organomegaliyle birleştirir.
Tifo etkeni bağırsaktaki lenfoid dokudan geçerek makrofajlar içinde retiküloendotelyal sisteme yayılır, ardından sürekli bakteriyemi oluşturur. Bakteriyeminin giderek artması basamaklı ateşe; deri odakları soluk pembe maküllere, karaciğer ve dalak tutulumu ise organomegaliye yol açar. Ateş derecesine göre nabzın beklenenden yavaş kalması enterik ateşi destekleyen nabız-sıcaklık uyumsuzluğudur.
Tanıya götüren bulgular
Giderek yükselen ateş → enterik ateşin klasik basamaklı seyrini destekler.
Baş ağrısı ve karın ağrısı → sistemik bakteriyemiyle bağırsak lenfoid doku tutulumunu birleştirir.
Relatif bradikardi → ateşle orantısız düşük nabız yanıtını gösterir.
Hepatosplenomegali ve gövdede soluk pembe maküller → retiküloendotelyal yayılım ile gül lekelerini birlikte gösterir.
Neden diğerleri değil
Bruselloz — Pastörize edilmemiş süt sonrası dalgalı ateş, terleme ve osteoartiküler ağrı yapar; gül lekeleri beklenmez.
Leptospiroz — Kirli su teması sonrası baldır ağrısı, konjonktival suffüzyon ve renal-hepatik hasar yapar; basamaklı ateş ile gül lekesi tipik değildir.
Visseral leishmaniasis — Uzamış ateş, belirgin splenomegali ve pansitopeni yapar; relatif bradikardi ile gül lekeleri beklenmez.
Tularemi — Kene veya hayvan teması sonrası giriş ülseri ve bölgesel lenfadenopati yapar; enterik ateş paterni oluşturmaz.
Aklında kalsın
Kan kültürü hastalığın erken döneminde, dışkı kültürü ilerleyen haftalarda daha sık pozitifleşir; kemik iliği kültürü en duyarlı örneklerdendir.
3. soruKolay
Yoğun bakım desteği bulunan bir merkezde, yenidoğan dönemi dışındaki septik şoklu çocukta her bolustan sonra yeniden değerlendirme yapılmak koşuluyla ilk izotonik kristalloid bolusu için önerilen hacim aralığı aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: C — 10–20 mL/kg
Kısaca — Yoğun bakım desteği bulunan merkezde, yenidoğan dönemi dışındaki septik şokta ilk izotonik kristalloid bolusu 10–20 mL/kg verilir ve her bolustan sonra hasta yeniden değerlendirilir.
Kapiller kaçak ve vazodilatasyon efektif dolaşan hacmi azaltır; 10–20 mL/kg izotonik kristalloid, venöz dönüşü ve atım hacmini hızla artırmayı amaçlar. Her bolustan sonra perfüzyon ile sıvı yüklenmesi bulguları değerlendirilir; sonraki bolus bu yeniden değerlendirmeye göre planlanır.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TUS (Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı), ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavdır. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.