Retinoblastom çocukta beyaz pupilla refleksiyle, yani lökokoriyle fark edilir; kalıtsal formu iki gözü birden tutabilir ve ileride osteosarkom riskini artırır.
Onkoloji sorularında çocukluk çağının kendine özgü tümörleri sınanır: lösemiler, beyin tümörleri, lenfomalar, nöroblastom, Wilms tümörü ve kemik tümörleri. Öncüllü sorular bir tümörün köken aldığı organ, yaş dağılımı ya da tanı yöntemi hakkındaki ifadelerden hangilerinin doğru olduğunu seçtirir.
Vaka kökleri ise febril nötropeni, tümör lizis sendromu ve üst mediasten sendromu gibi onkolojik acillerde hemodinamik bulgulardan yola çıkarak ilk yapılacak değişikliği sorar.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
I. Akut lenfoblastik lösemi, çocukluk çağı kanserleri arasında en sık izleniyor.
II. Kemik iliği incelemesi kesin tanı koyduruyor.
III. En sık ileri yaş grubunda görülüyor.
Çocukluk çağı lösemileri ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Cevabı göster
Cevap: D — I ve II
Kısaca — ALL çocukluk çağının en sık kanseridir ve kemik iliğinde blastların gösterilmesi tanıyı koydurur; ileri yaş hastalığı değildir.
ALL küçük çocuklarda belirgin bir sıklık zirvesi gösterirken kesin sınıflama kemik iliği örneğinin incelenmesine dayanır.
İfadeler
I — Akut lenfoblastik lösemi en sık çocukluk çağı kanseridir — doğru, çocuklarda malignitelerin ve lösemilerin en sık görülen tipi ALL’dir.
II — Kemik iliği incelemesi tanı koydurur — doğru, aspirasyon veya biyopside blast artışının gösterilmesi ve immünfenotiple hücre soyunun belirlenmesi tanıyı kesinleştirir.
III — En sık ileri yaşta görülür — yanlış, çocukluk çağı ALL’si en sık erken çocukluk döneminde, özellikle 2-5 yaş arasında saptanır.
Aklında kalsın
Periferik kanda blast görülmemesi lösemiyi dışlamaz; açıklanamayan sitopeni, kemik ağrısı veya organomegalide kemik iliği değerlendirilir. I ve II doğru, III yanlış olduğundan cevap I ve II’dir.
2. soruKolay
Wilms tümörü ve nöroblastom ile ilgili,
I. Wilms tümörü böbrek kökenlidir
II. Nöroblastom orta hattı geçebilir
III. Wilms tümörü tipik olarak orta hattı geçer
yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Cevabı göster
Cevap: A — I ve II
Kısaca — Wilms tümörü böbrekten gelişip çoğunlukla orta hattı geçmezken nöroblastom infiltratif büyümesi nedeniyle orta hattı geçebilir.
Wilms tümörü böbreği genişleten sınırlı bir kitle, nöroblastom ise sempatik zincir veya adrenal kökenli infiltratif bir tümördür.
İfadeler
I — Wilms tümörü böbrek kökenlidir — doğru, nefrojenik kalıntılardan gelişir ve böbrek parankimini distorsiyona uğratan solid bir kitle oluşturur.
II — Nöroblastom orta hattı geçebilir — doğru, düzensiz ve infiltratif büyüyerek damarları sarabilir ve karşı tarafa uzanabilir.
III — Wilms tümörü tipik olarak orta hattı geçer — yanlış, büyük boyutlara ulaşabilse de genellikle kapsüllü ve tek taraflıdır; orta hattı geçme nöroblastomu daha çok destekler.
Aklında kalsın
Karın kitlesinde damarları saran ve kalsifikasyon içeren patern nöroblastomu; damarları iten, böbrek kaynaklı düzgün sınırlı patern Wilms tümörünü destekler. I ve II doğru, III yanlış olduğundan cevap I ve II’dir.
3. soruZor
Akut miyeloid lösemi nedeniyle indüksiyon kemoterapisi alan 5 yaşındaki kız çocuğunda ilk febril nötropeni atağı için intravenöz sefepim başlanıyor. Altı saat sonra perianal bölgede belirgin eritem ve şiddetli ağrı gelişiyor; kan basıncı 68/40 mmHg, mutlak nötrofil sayısı 40/mm³ bulunuyor. Hastanın bu yatışta alınan burun tarama kültüründe metisiline dirençli Staphylococcus aureus kolonizasyonu saptandığı öğreniliyor. Kan kültürleri henüz sonuçlanmamış olan hastada hemodinamik destek başlatılıyor. Sefepim tedavisine aşağıdaki intravenöz ilaç çiftlerinden hangisinin eklenmesi en uygundur?
Cevabı göster
Cevap: A — Vankomisin ve metronidazol
Kısaca — Sefepimin MRSA ve anaerop kapsamındaki boşlukları, vankomisin ve metronidazol eklenerek kapatılır.
Vankomisin hücre duvarı sentezini engelleyerek metisiline dirençli stafilokokları hedefler; sefepim bu bakterilere etkili değildir. Perianal enfeksiyonlar bağırsak florasından kaynaklanan anaeropları da içerebildiğinden, sefepimin gram negatif kapsamı tek başına yeterli olmaz. Metronidazol anaerop hücrelerde aktive olarak DNA hasarı oluşturur ve bu eksikliği tamamlar.
Tanıya götüren bulgular
Kan basıncının 68/40 mmHg olması → dolaşım bozukluğu, kültür sonucu beklenmeden tedavi kapsamının genişletilmesini gerektirir.
MRSA kolonizasyonu → etkeni kanıtlamaz ancak ağır enfeksiyonda ampirik MRSA kapsamını destekler.
Perianal eritem ve şiddetli ağrı → anaeropların katılabildiği bir enfeksiyon odağını düşündürür.
Mutlak nötrofil sayısının 40/mm³ olması → enfeksiyonu sınırlayan hücresel savunmanın ileri derecede azaldığını gösterir.
Neden diğerleri değil
Vankomisin ve flukonazol — Flukonazol duyarlı mayaları hedefler; perianal odak için gereken anaerop kapsamı eksik kalır.
Metronidazol ve flukonazol — Anaerop ve mantar kapsamı sağlar; MRSA’ya etkili bir ilaç içermez.
Amikasin ve metronidazol — Amikasin aerob gram negatif kapsamını genişletir; MRSA için güvenilir tedavi sağlamaz.
Vankomisin ve amikasin — MRSA ve aerob gram negatifleri hedefler; anaerop kapsamı eksik kalır.
Aklında kalsın
Derin nötropenide apseye rağmen irin ve fluktuasyon belirgin olmayabilir. Perianal ağrı, yüzeyel muayene bulguları sınırlı olsa da derin enfeksiyon açısından değerlendirilir.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TUS (Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı), ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavdır. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.